Πράσινο ρεύμα σε... δύο ρόδες

Ενα νέο... κίνημα πολιτών, οι αστικοί ποδηλάτες, εφορμούν εσχάτως στους δρόμους της χώρας και ιδιαίτερα της πρωτεύουσας. Ολοένα και περισσότεροι πολίτες, κάθε ηλικίας, επιλέγουν ως βασικό μέσο μεταφοράς το ποδήλατο, αφήνοντας το αυτοκίνητο στο γκαράζ και με... ορθοπεταλιές βρίσκουν διέξοδο από το κυκλοφοριακό χάος και το έντονο στρες που προκαλεί η οικονομική δυσπραγία που πλήττει τα ελληνικά νοικοκυριά.

Η Γ. Γεωργοπούλου με τον σύζυγό της Δ. Παπαδόπουλο και έναν από τους δύο γιους τους, Αλέξανδρο. Υπολογίζεται ότι 1.300 ευρώ τον χρόνο εξοικονομούν όσοι μετακινούνται με ποδήλατο, ποσό σημαντικό σ΄αυτούς τους χαλεπούς καιρούς. Την ίδια στιγμή, εκτιμάται πως 5.000 αστικοί ποδηλάτες κινούνται στην πρωτεύουσα τον τελευταίο χρόνο, κάτι που στο παρελθόν φάνταζε αδιανόητο και παρακινδυνευμένο.

Σε μια πόλη «γιαπί», όπως χαρακτήρισε γνωστός συγκοινωνιολόγος την Αθήνα, το μόνο που δεν περιμένει κανείς να δει είναι οι ποδηλάτες.

Η εκπαιδευτικός Δήμητρα Μαζαράκη «βρέξει-χιονίσει», όπως λέει, μετακινείται μόνο με ποδήλατο


Τελευταία, πολλοί αλλάζουν οπτική, επιλέγοντας για μετακινήσεις ένα ευέλικτο, «πράσινο» μέσο με πολλά οφέλη στην υγεία και στην τσέπη.

Οι δημοτικές Αρχές μπορεί να επιδεικνύουν αδράνεια στη χάραξη ποδηλατοδρόμων, η επιθυμία όμως ολοένα και περισσότερων πολιτών φαίνεται πως είναι το καλύτερο μέσο πίεσης.

Αυτή η δίκυκλη επανάσταση ήταν που παρακίνησε και τον Γ. Αμυρά, ο οποίος από τη δημοσιογραφία αποφάσισε να μεταπηδήσει στην αυτοδιοίκηση. Με στόχο να δώσει τη δική του μάχη για να βρεθεί λίγος χώρος για τους πεζούς και τους ποδηλάτες, έβαλε υποψηφιότητα στνο μεγαλύτερο δήμο της χώρας. Μαζί του ταυτίστηκαν χιλιάδες Αθηναίοι, καθώς έλαβε 7,5%, ποσοστό που χαρακτηρίστηκε καθοριστικό για την αλλαγή του σκηνικού στον Δήμο Αθηναίων.

Αρκετές πόλεις στη χώρα χαράζουν ποδηλατόδρομους, ενώ ο «παράδεισος» για τους ποδηλάτες είναι η Καρδίτσα. Η μοναδική ελληνική πόλη που έχει «περπατήσει» στα χνάρια της Ολλανδίας, διαθέτοντας ασφαλές ποδηλατικό δίκτυο (14 χλμ. εντός και εκτός του κέντρου), στο οποίο κινούνται πάνω από 15.000 πολίτες. Σύμφωνα με μελέτη του συγκοινωνιολόγου, καθηγητή του ΕΜΠ κ. Θάνου Βλαστού, το 60% των μετακινήσεων γίνεται με ποδήλατο και περπάτημα.



Ζητείται ασφάλεια
Ο κίνδυνος των κακών οδηγών


Ο Χρήστος Χάνος διανύει με το ποδήλατό του την εβδομάδα 100 χιλιόμετρα! Επέλεξε την ευελιξία από το βάσανο του μποτιλιαρίσματος και κινείται σχεδόν αποκλειστικά με ποδήλατο για τη δουλειά, τα ψώνια τις βόλτες. Το κέρδος; Ανυπολόγιστο, όπως λέει. Είναι το πιο οικονομικό μέσο, αγχολυτικό και ταυτόχρονα κοινωνικό, καθώς έχει διευρύνει τις παρέες του.

«Τα δύο τελευταία χρόνια χρησιμοποιώ το ποδήλατο αφήνοντας το αυτοκίνητο στο γκαράζ. Εχω υπολογίσει ότι μόνο από βενζίνη γλιτώνω τον χρόνο περίπου 1.300 ευρώ. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Εχω βελτιώσει τη φυσική μου κατάσταση». Εχθρός του; Η κακή οδική συμπεριφορά και η συντηρητική νοοτροπία πολλών που αντιδρούν με τους ποδηλατόδρομους γιατί στερούνται θέσεις στάθμευσης. Παρ' όλα αυτά οπλίζεται με υπομονή και με τον κατάλληλο εξοπλισμό εφορμά στους δρόμους, διεκδικώντας το αυτονόητο, δηλαδή μια ασφαλή θέση στο οδόστρωμα.



ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ
Η Ευρώπη «αγκαλιάζει» το ποδήλατο

Χάρη στις μηδενικές εκπομπές άνθρακα, τα ποδήλατα είναι τα ιδανικά οικολογικά οχήματα. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις έχουν πάρει... το μήνυμα φτιάχνοντας δρόμους φιλικούς στα ποδήλατα. Αμστερνταμ, Κοπεγχάγη, Γκεντ στο Βέλγιο είναι γνωστές για τα ποδήλατά τους, η πόλη του Γκρόνινγκεν στην Ολλανδία και το Στρασβούργο. Τελευταία χρόνια έχουν προστεθεί το Παρίσι και οι Βρυξέλλες, με προγράμματα ενοικίασης ποδηλάτων. Για ένα μικρό ποσό ο οποιοσδήποτε μπορεί να πάρει ένα ποδήλατο, να κάνει τη βόλτα του και να το αφήσει σε ένα από τα πολυάριθμα σταντ ποδηλάτων που υπάρχουν στην πόλη.


«Οργώνουν» τα Βριλήσσια
Ολη η οικογένεια ...ορθοπεταλιά


«Πριν από έναν χρόνο αποφάσισα να μετακινούμαι μόνο με ποδήλατο γιατί με είχαν κουράσει τα πήγαιν'-έλα. Σχολείο, φροντιστήριο, σούπερ μάρκετ, ''παρόπλισα'' το ΙΧ και σώθηκα», λέει η κα. Γεωργία Γεωργοπούλου, που μαζί με τον σύζυγό της Δημήτρη Παπαδόπουλο και τους δύο γιους τους, 9 ½ και 5 ½ αντίστοιχα, «οργώνουν» με τα ποδήλατά τους τα Βριλήσσια, όπου διαμένουν, αλλά και τις όμορες περιοχές.

«Ολες οι μετακινήσεις γίνονται με το οικολογικό μου μέσο», λέει χαρακτηριστικά η Δήμητρα Μαζαράκη, δασκάλα σε σχολείο στο Μαρούσι. «Πηγαίνω από τα Βριλήσσια στη δουλειά μου μόνο με το ποδήλατο, βρέξει-χιονίσει», λέει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «μόνο από αυτήν τη διαδρομή γλιτώνει 20 ευρώ την εβδομάδα».

Ανάλογη άποψη εκφράζει και ο κ. Νίκος Κορρές που διαμένει στο Κάτω Χαλάνδρι και διανύει καθημερινά 10 χιλιόμετρα με το ποδήλατό του.

Ολοι είναι μέλη της φυσιολατρικής κίνησης «Βριλησσός» που έχει στόχο να μυήσει τον κόσμο στην ποδηλασία, διοργανώνοντας αστικές διαδρομές, καθώς και διάφορες εκδρομές.


Γιώργος Αμυράς: Να σπάσουμε τους μύθους
Η Αθήνα ανακαλύπτει το ποδήλατο


Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, το ποδήλατο αποτελεί για τον ίδιο το βασικό μέσο μετακίνησης, διανύοντας καθημερινά 30 χιλιόμετρα. Η δική του ανάγκη, όπως λέει, να κυκλοφορεί με ασφάλεια στην πόλη, ήταν αυτή που το έδωσε το έναυσμα να ασχοληθεί με τα κοινά της Αθήνας.

Η ανταπόκριση χιλιάδων πολιτών, όπως παραδέχεται, δεν τον εξέπληξε αφού γνώριζε ήδη ότι το βασικό αίτημα των κατοίκων είναι κάτι απλό, που σπάνια όμως μπαίνει στην ατζέντα των δημάρχων. Η ελεύθερη, γρήγορη και ασφαλής μετακίνηση. Το ποδήλατο, όπως μας λέει, διαθέτει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά. Ομως οι οδηγοί, το βλέπουν ως εμπόδιο στην κυκλοφορία.

Πώς θα προωθήσει όλα αυτά; Αρχικά, όπως αναφέρει, ο πρώτος του στόχος είναι να προτείνει στο δημοτικό συμβούλιο ποδηλατόδρομους χαμηλού κόστους.

«Πρώτα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τους εξής μύθους: Οτι η Αθήνα έχει ανηφόρες και ότι δεν υπάρχει χώρος για ποδηλατόδρομους», λέει ο Γ. Αμυράς προσθέτοντας πως κι οι δύο αυτοί μύθοι καταρρίπτονται:

«Στην Μπογκοτά, που είναι η τρίτη ορεινή πρωτεύουσα στον κόσμο, οι ποδηλάτες είναι τόσο πολλοί που ο δήμος κλείνει υποχρεωτικά μια φορά την εβδομάδα τους δρόμους και τους παραδίδει στα ποδήλατα. Κι άλλος μύθος ότι δεν υπάρχει χώρος, δεν ισχύει. Μπορούν οι ποδηλάτες να κυκλοφορούν στις λεωφορειολωρίδες, αρκεί να υπάρξει συνεργασία με τον ΟΑΣΑ και να εκπαιδευτούν οι οδηγοί λεωφορείων».


Χρειάζεται απόφαση
Η δεύτερη επιλογή, όπως υπογραμμίζει, είναι να θυσιαστούν κάποιες θέσεις ελεγχόμενης στάθμευσης στο ένα ρεύμα. «Αυτό μπορεί να γίνει και στην οδό Μιχαλακοπούλου χαράζοντας άμεσα τον πρώτο ασφαλή ποδηλατόδρομο που θα ενώνει για παράδειγμα το πάρκο της Χωροφυλακής στην οδό Μεσογείων, θα συνεχίζει στη Μιχαλακοπούλου και θα φτάνει στο πάρκο Ριζάρη».

Οπως υποστηρίζει το εγχείρημα δεν είναι δύσκολο, απαιτείται όμως απόφαση. Ταυτόχρονα, θα ασκήσει πίεση στον δήμο να ανοίξει τις αποθήκες για να βρεθούν όσα κλεμμένα ποδήλατα έχουν καταλήξει εκεί και δεν έχουν πουληθεί. Επίσης θα ζητήσει ο δήμος να τοποθετήσει μπάρες σε όλες τις στάσεις μετρό, προκειμένου να κλειδώνουν τα ποδήλατα.

Η «ομάδα» του, στην οποία συμμετέχουν και συγκοινωνιολόγοι, έχουν κάνει σχετικές μελέτες και προτάσεις τις οποίες θα καταθέσει στο νέο δημοτικό συμβούλιο.

Μέχρι να αναλάβει η νέα δημοτική αρχή, παίρνει μια ιδέα από την ευρωπαϊκή εμπειρία. Πριν από λίγες ημέρες επισκέφθηκε το Βερολίνο όπου είχε συναντήσεις με τη δημοτική αρχή καθώς και άλλους εκπροσώπους του δήμου.

ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΑΡΙΜΑΛΗ
ΦΩΤΟ: ΒΑΣΙΛΗΣ ΖΗΣΟΠΟΥΛΟΣ -ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΧΡΥΣΟΧΟΙΔΗΣ




ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ


Θάνος Βλαστός
Πολλαπλά τα οφέλη

«Οι ποδηλάτες αν κι είχαν εκτοπιστεί τα τελευταία χρόνια, αυξάνονται και διεκδικούν τον δικό τους χώρο, ως ισότιμο μέσο μετακίνησης. Δυστυχώς, απέχουμε από την Ευρώπη, γιατί η ελληνική πόλη παραμένει ?γιαπί? χωρίς τις στοιχειώδεις υποδομές. Πάρκα, πλατείες, πεζόδρομους. Κι όπου υπάρχουν είναι κατειλημμένοι από αυτοκίνητα κι άλλα εμπόδια.

Τώρα οι ποδηλάτες αναδύονται από το πουθενά. Πρέπει να αναλογιστούμε όλοι τα οφέλη. Μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, λιγότερος θόρυβος και αυτοκίνητα. Επιπλέον κάνει καλό στην υγεία, καθώς αρκεί μισή ώρα ποδήλατο την ημέρα για να βοηθήσει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.

Ενα μέτρο που πρέπει να πάρουμε άμεσα είναι η μείωση της ταχύτητας των αυτοκινήτων που κινούνται στο κέντρο. Να δημιουργήσουμε περιοχές που οι ταχύτητες δεν θα ξεπερνούν τα 30 χλμ. Στην κατεύθυνση αυτή, μελετάται η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου, η αποφόρτιση του κέντρου και η επέκταση του τραμ από Σύνταγμα μέχρι Πατήσια».


*Ο Θάνος Βλαστός είναι καθηγητής συγκοινωνιολογίας στο ΕΜΠ